Każdego roku na świecie malaria (pol. zimnica) zabija około miliona osób. Jest to najczęstsza choroba zakaźna, na którą co roku zachorowuje 350-500 mln osób.

Ryzyko zachorowania na malarię różni się w zależności od kraju docelowego podróży oraz rodzaju podróży. Malaria występuje w ponad stu krajach strefy tropikalnej i subtropikalnej. Polska od 1968 roku uznana została przez WHO za strefę wolną od zimnicy endemicznej, obserwujemy jednak przypadki malarii przywożone z zagranicy.

Malaria jest wywoływana przez pierwotniaki z rodzaju Plasmodium, a formy inwazyjne tego pierwotniaka do organizmu człowieka wprowadzają wraz ze śliną żywiące się krwią ludzką zakażone samice komarów z rodzaju Anopheles. Pierwszym czynnikiem zmniejszającym ryzyko zachorowania na zimnicę będzie więc skuteczne unikanie ukąszeń komarów (repelenty, ubiór, moskitiery). Drugim czynnikiem jest przyjmowanie leków eliminujących wprowadzone zarodźce czyli profilaktyka przeciwmalaryczna.

Leki stosowane w profilaktyce przeciwmalarycznej

Atowakwon/Proguanil (Malarone)

Profilaktykę Atowakwonem/ Proguanilem należy rozpocząć 1-2 dni przed podróżą, kontynuować codziennie o tej samej porze i 7 dni po powrocie. Lek jest dobrze tolerowany, daje dość rzadko działania niepożądane. Nie powinien być stosowany u kobiet w ciąży w pierwszym trymestrze i u dzieci, które ważą poniżej 5kg.

Chlorochina (Arechin)

Lek Arechin może być używany tylko w rejonach, gdzie nie występuje oporność zarodźca na chlorochinę. Profilaktykę należy rozpocząć 1-2 tygodnie przed podróżą, kontynuować raz w tygodniu w ten sam dzień i 4 tygodnie po powrocie. Lek może powodować działania niepożądane, jak zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, bóle i zawroty głowy, bezsenność, jednak najczęściej nie wymaga to przerwania profilaktyki.

Doksycyklina

Profilaktykę Doksycykliną należy rozpocząć 1-2 dni przed podróżą, kontynuować codziennie o tej samej porze i 4 tygodnie po powrocie. Lek może powodować fotosentytyzację, zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego oraz grzybice. Jest przeciwwskazany w ciąży i u  dzieci do 8 roku życia.

Meflochina (Lariam)

Profilaktykę Meflochiną należy rozpocząć 1-2 tygodnie przed podróżą, kontynuować raz w tygodniu w ten sam dzień i 4 tygodnie po powrocie. Lek może powodować zaburzenia ze strony układu nerwowego (w tym słynne zaburzenia psychiczne), pokarmowego. Nie powinien być stosowany u osób z depresją i innymi określonymi zaburzeniami psychicznymi oraz zaburzeniami przewodnictwa w mięśniu sercowym.

Lek przeciwmalaryczny powinien być w każdym przypadku dobrany indywidualnie i przepisany przez lekarza.

Rejony świata gdzie zalecana jest profilaktyka przeciwmalaryczna

Mapa świata przedstawiająca rejony chlorochino-oporne i chlorochino-wrażliwe